Kees Boeke Boeke, Cornelis (Kees), pacifist en onderwijshervormer ( Alkmaar 25-9- 1884 - Amsterdam 3-7- 1966 ). Zoon van Jan Daniel Boeke, fysicus en directeur van de Rijks-HBS, en Petronella Everharda Oort. Getrouwd op 19-12-1911 met Beatrice (Betty) Cadbury. Uit dit huwelijk werden 1 zoon en 7 dochters geboren. Onder invloed van zijn moeder (de vader was agnosticus) groeide Boeke op in een gelovig gezin, dat tot de Hervormde Kerk behoorde en ofschoon hij later een eigen weg bewandelde, bleef het evangelie en met name de Bergrede de centrale inspiratiebron van zijn denken en handelen. Een studieverblijf in 1909 in Engeland zou echter tot een beslissende wending leiden. Op University College Hall in Ealing kwam hij via Bevan Whitney in aanraking met de Quakerbeweging en met het zendelingenwerk; de verbinding van ondogmatische geloofsbeleving en praktische evangelisatie trok hem sterk aan. In de zomer van 1910 meldde hij zich voor het zendelingswerk bij het Syrië-Comité van de Friend's Foreign Mission Association (FFMA). In dezelfde tijd vallen de kennismaking en het huwelijk met Beatrice Cadbury, dochter van een zeer vermogend chocoladefabrikant, die in een streng ascetisch Quakermilieu was opgevoed. Het jonge echtpaar vertrok in 1912 naar de zendingspost Brummana in de Libanon, waar het tot de zomer 1914 bleef. In verband met de oorlog keerden zij naar Engeland terug, waar Boeke korte tijd op een dagschool in Birmingham werkte, maar wegens zijn anti-oorlogsinstelling werd ontslagen. Als overtuigd pacifist ageerde hij in samenwerking met de Fellowship of Reconciliation in de komende jaren op congressen en op straat tegen oorlog en dienstplicht, hetgeen hem in 1918 ten slotte in Birmingham 6 weken gevangenisstraf opleverde, waarna hij naar Nederland werd uitgewezen. In de strijd tegen militarisme en geweld en vóór een vreedzame samenleving op grondslag van de Bergrede en de broederschapsgedachte was Boeke inmiddels zijn roeping gaan zien. Ofschoon Boeke baanbrekend voor het onderwijs is geweest met zijn scholengemeenschap en vele andere ideeën, bleef onderwijsvernieuwing voor hem altijd slechts de eerste stap op weg naar een vreedzame samenleving. Zo ontwierp hij in 1945 zijn 'sociocratie': een samenlevingsvorm, waarbij slechts op basis van een consensus besluiten genomen mochten worden.
"Het doel der opvoeding is: Elk kind te helpen worden wat het is."
Meer op: http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn1/boekec
http://www.iisg.nl/archives/html/b/10729116.html

Anton Constandse (1899-1985); anarchist, publicist, schrijver, vrijdenker, hispanoloog en humanist. Meegetrokken in de maalstroom van de roaring twenties werd Constandse opgenomen in de radicaalste geledingen van het anarchisme. Als flamboyant spreker en full-time activist vnl. in Drenthe werd hij door de autoriteiten nauwlettend in de gaten gehouden. Toen hij in 1920 voor een half jaar in de modelgevangenis in Veenhuizen werd opgesloten wegens heling, deed hij via Clara Wichmann zijn beklag over de middeleeuwse lijfstraffen die daar werden gehanteerd.
Door zijn veroordeling kwam hij als onderwijzer niet meer aan de slag en probeerde hij met privé lessen Frans het hoofd boven water te houden. In 1938, na de Spaanse burgeroorlog van dichtbij meegemaakt te hebben, zegt hij het anarchisme vaarwel. Na zijn Duitse gevangenschap tijdens de tweede wereldoorlog begint hij eerst als redacteur bij Het Handelsblad, later bij diverse andere bladen, schrijft het ene boek na het ander en wordt allengs bitterder. " De wereld wordt geregeerd door dwazen en de dwazen worden geregeerd door angst." Zij laatste boek verscheen in 1985: Een ongenode gast, en is gericht tegen het bezoek van de Paus aan Nederland.
Meer op: http://www.human.nl/constandse/
en op: http://www.iisg.nl/bwsa/bios/constandse.html
en een uitgebreid artikel uit de Groene:
http://www.groene.nl/1999/38/rz_constandse.html
hoofdstuk uit "Oranje zonder mythe" :
http://squat.net/beakomt/const.htm

Bart de Ligt (1883-1938); predikant te Nuenen van 1910-1915, schrijver, antimilitarist, vredesactivist en cultuurhistoricus. Correspondeerde met Gandhi. Sluit zich in 1919 samen met Clara Wichmann aan bij de Bond van revolutionair Socialistische Intellectueelen, een groep linkse academici en intellectuelen die o.a. de revolutie in Rusland steunen. Schreef o.m. het lijvige boekwerk: "Vrede als daad", uitgegeven bij Lochem Slaterus Arnhem, waarin hij stukken geschiedenis herschrijft en er een oosterse wereldbeschouwing bij haalt. Zijn doel was om door "revisie van de burgerlijke geschiedenisopvatting en van de revolutionaire tactiek, alle modern denkenden tot dieper verantwoordelijkheidsbesef ten opzichte van heden en toekomst, en tot krachtige directe actie, niet slechts tegen oorlog, maar ook vóór vrede en vrijheid te wekken."
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij actief in de dienstweigerbeweging. Als ondertekenaar van de eerste editie van het Dienstweigermanifest van september 1915 werd hij in 1916 veroordeeld wegens opruiïng en gedurende enige tijd in een huis van bewaring opgesloten. In de jaren daarna bleef hij buitengewoon actief in radicale vredesbewegingen zoals de IAMV, de BRAC en de BAS. De Ligt werd één van de belangrijkste theoretici van de directe geweldloze actie. Hij overleed in 1938 in zijn woonplaats Onex bij Genève.
Pseudoniem: J. Tellinck.
Meer over hem: http://www.iisg.nl/bwsa/bios/ligt.html
en: http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn2/ligt
de vredesbeweging: http://www.ddh.nl/org/aom/histor/histor.html

Clara Wichmann (1885-1922); juriste, voorvechtster van vrouwenemancipatie, vredesactiviste en antimilitaristisch. In 1921 getrouwd met dienstweigeraar Jo Meijer. Op 36-jarige leeftijd overleden, enkele uren na de geboorte van haar dochtertje. Benadrukte dat een maatschappelijke omwenteling moet samenvallen met een geestelijke resolutie, maar "het doel mag nooit de middelen heiligen". Haar overtuiging was dat het grootste deel van het leven wordt beheerst door het vanzelfsprekende. Het gevaar is dat mensen hierin blijven steken en niet de geestelijke moed hebben om te kiezen voor het zelfdoorleefde en integriteit boven het door-anderen-voorgekauwde. "
In 1919 was Wichmann een van de oprichters van het Comité van Actie tegen de bestaande opvattingen omtrent Misdaad en Straf (CMS), dat voornamelijk uit pacifisten en anti-militaristen bestond. Als lid van het CMS schreef zij in 1920 de beginselverklaring 'Tegen de bestaande opvattingen omtrent Misdaad en Straf' en de 'Stellingen' voor de oprichtingsvergadering, waar zij ook een lezing hield over 'Misdaad, straf en maatschappij'. Zij wenste geen hervorming, maar een totale omwenteling van het heersende misdaad-begrip en de gebruikelijke straffen.
"Er bestaat een in geen enkel wetboek opgenomen misdrijf: dat van de gedachteloosheid."
De Liga voor de rechten van de mens reikt jaarlijks de Clara Meijer-Wichmann prijs uit
http://www.iisg.nl/bwsa/bios/wichmann.html

Bertrand Russell (1872-1970); Brits filosoof, maakte naam op het gebied van filosofie van de wiskunde. Werd een van de grondleggers van de analytische filosofie. Introduceerde in 1903 zijn ideeën in Priciples of Mathematics en schreef later met Whitehead de Principia Mathematica. Zijn belangstelling richtte zich tijdens de eerste wereldoorlog op politiek en sociale filosofie, wat in de daaropvolgende periode resulteerde in een groot aantal publicaties op het gebied van politiek, opvoeding en moraal. In 1950 kreeg hij de Nobelprijs voor de literatuur. Zijn leven werd beheerst door drie passies: verlangen naar liefde (de dames volgden elkaar in hoog tempo op), honger naar kennis en een ondraaglijk medelijden met "de rampen en ellende die de mensheid overkomt en over zich afroept".
Uit deze hartstochten ontstond zijn filosofische denken. Helaas schonk zijn visie op de liefde hem slecht gebroken illusies. De wiskunde, waarin hij zekerheid had gezocht, leek hem uiteindelijk slechts een manier om hetzelfde steeds met andere woorden te zeggen.
Op het terrein van de praktische ethiek trok hij aandacht door non-conformistische ideeën over opvoeding en seksualiteit. De traditionele (Britse) opvoeding kende zijns inziens te veel dwang en leidde tot haat, die het kind, groot geworden, weer uitleefde op anderen. Russell stichtte met zijn tweede echtgenote, Dora Black, een eigen school om zijn ideeën vorm te geven, maar het werd geen succes. Ook over seksualiteit hield hij er voor het interbellum vrijzinnige opvattingen op na (hij beval bijv. voor studenten kinderloze proefhuwelijken aan).
Overtuigd pacifist, stak hij tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn mening niet onder stoelen of banken, wat hem zes maanden gevangenisstraf kostte. Hij riep zoveel verzet op dat het hem in 1940 in de Verenigde Staten een leerstoel kostte. Zijn opvoedkundige ideeën paste hij op zijn eigen kinderen toe, maar deze even antiautoritaire als harteloze opvoeding bracht hen tot psychoses en vervreemding en afkeer van hun vader.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog hield hij zijn pacifisme voor zich, maar atoombom en kernbewapening brachten hem weer in beweging. Hij was een van de oprichters van de Pugwash-beweging en organiseerde, burgerlijke ongehoorzaamheid propagerend, vanaf 1958 de 'Ban de Bom'-paasmarsen. Het Vietnam-tribunaal in 1966, een gezamenlijk initiatief met Sartre, behoorde tot zijn laatste publieke activiteiten.
"De moeilijkheid met de wereld is dat de dommen zelfverzekerd zijn en de verstandigen van twijfel vervuld."
Wie alles wil weten over Bertrand Russell:
http://www.mcmaster.ca/russdocs/russell.htm
http://plato.stanford.edu/entries/russell/
http://www.groene.nl/1996/41/rh_russe.html

Benno Stokvis (1901-1977); advocaat en politicus en strijder voor homo-emancipatie. Schreef een toentertijd geruchtmakend boek met 35 portretten van homoseksuelen.
De Amsterdamse advocaat Benno Jules Stokvis zag in zijn praktijk veel homoseksuelen die leden onder een innerlijke strijd tussen het verbergen van hun gevoelens en het verlangen naar contacten. Vooral artikel 248 bis uit het Wetboek van Strafrecht was een bedreiging voor deze 'uraniërs' of 'geïnverteerden'. Volgens deze wet, ingevoerd in 1911, werd "de meerderjarige, die met een minderjarige van hetzelfde geslacht ontucht pleegt, gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar". In 1934 pleitte Stokvis in zijn boekje "Homosexualiteit en strafrecht" vergeefs voor afschaffing (de wet werd in 1971 geschrapt).
Hij was advocaat en procureur te Amsterdam, vanaf 1924 en voor de CPN lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 4 juni 1946 tot 15 juli 1952 .
Interpelleerde in 1951 minister Mulderije over het gratiebeleid t.a.v. ter dood veroordeelde oorlogsmisdadigers en politieke delinquenten.
Antifascist en na de oorlog fel criticus van het stalinisme.
Hij heeft veel gepubliceerd over zeer uiteenlopende onderwerpen, van paarden, Vincent van Goch tot homosexualiteit en strafrecht toe, zoals o.a.: "Een liefde op het midden van de levensweg" (1938)
Wat meer is te vinden op:
http://home.wanadoo.nl/gckool/a08.html
http://www.parlement.com/9291000/biof/01309