Hier vindt u informatie over het bewonersplatform, het bewonersalternatief van Bas Muilwijk en dat van het experteam. Eronder staan de nieuwe uitgangspunten, die voortgekomen zijn uit de interactieve bijeenkomsten en de basis vormen voor een het SPvE Omgeving Amstelstation. Daarna volgen de ontwikkelingen rond de sessies met marktpartijen en ambtenaren, die bedoeld waren om tot overeenstemming te komen voor de basis van een SP, maar zijn stukgelopen op de onwil van de ambtenaren.

Geschiedenis
Klankbordgroep
De door het Stadsdeel ingestelde Klankbordgroep m.b.t. het Amstelstation is opgeheven nadat de groep zijn standpunt over het Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) op schrift had gesteld. Afgesproken werd, dat dit commentaar samen met het rapport Schuiling/Bertolini (door bewoners geraadpleegde wetenschappers van de UvA) zou worden meegestuurd met de stukken voor politieke besluitvorming.

Bewonersplatform
In 1999 richtten buurtbeheergroepen rond het Amstelstation een Bewonersplatform op met als doel: alle plannen op de voet blijven volgen, contact zoeken met andere belanghebbenden en proberen in een zo vroeg mogelijk stadium invloed te krijgen op de planvorming. Ook stelt het platform zich tot taak contact te houden met de achterban van geïnteresseerde bewoners van de omliggende buurten en de omwonenden informatie te verstrekken. Dit Platform gaat na het verschijnen van het SPvE natuurlijk gewoon verder. Het heeft ook sinds het uitkomen van het SPvE niet stil gezeten. Er is in de eerste plaats een gesprek geweest tussen het Platform en leden van de Commissie Wonen en Werken en raadsleden van de Stadsdeelraad. De net benoemde commissie had nog nauwelijks informatie en moest binnen een paar dagen besluiten over het SPvE. Bovendien bleek het standpunt van de Klankbordgroep en het rapport Schuiling niet te zijn meegestuurd met de stukken. Schuiling heeft op kosten van de bewonersgroepen het SPvE doorgelicht. Dat laatste feit leidde tot een tweede commissievergadering. Op beide bijeenkomsten is ingesproken namens het Platform en namens bewonersgroepen. Al onze inspanningen zijn niet voor niets geweest. Bij alle partijen bestaan grote twijfels over het plan.

Ook de Amsterdamse raad voor de Stadsontwikkeling (ARS) is negatief over het SPvE en vindt dat het van tafel moet. Er zou veel meer gekeken moeten worden hoe het in de omgeving past en ook de cultuurhistorische waarde van het station zou gerespecteerd moeten worden door veel minder bouwvolume op het plein.

Na de tweede commissievergadering leken de politici wat vast te zitten in hun besluitvorming, doordat er eigenlijk geen alternatief voor handen was. Dit was de aanleiding voor Bas Muilwijk om een alternatieve visie te ontwerpen en hij wist deze in de korte tijd die hij had zelfs uit te werken in een maquette. Dhr Muilwijk woont al tien jaar in Julianapark en is dus goed op de hoogte van de situatie en de spelende problemen. Hij was ook aanwezig bij de informatie- en inspraak avonden van het stadsdeel. Hij heeft in die bomvolle zaal goed geluisterd naar alles wat werd gezegd. Dit opgeteld bij de eisen van de centrale stad hebben hem de inspiratie gegeven voor onderstaand ontwerp.

Dit alternatief plan hebben we gepresenteerd aan alle politieke partijen met de hoop dat deze eye-opener ook aan hen kon tonen dat intensivering van de bebouwing en afwikkeling van het verkeer ook op een wijze kan geschieden, die mooi is en zelfs een verbetering kan zijn voor het woon- en leefklimaat.

Gezien de korte tijd die er was om het alternatieve ontwerp te maken, was er geen mogelijkheid om alle problemen geheel op te lossen en alle details in te vullen. Ook heeft de ontwerper zich niet bemoeid met het bouwvolume of de vorm hiervan. Dit hoort ook niet thuis in een visie. Ook in het SPvE van Ebberink zijn er nog vele problemen niet opgelost. Eigenlijk zijn wij van mening dat je eerst moet onderzoeken wat er mogelijk en gewenst is voordat je volumes e.d. gaat vastleggen. Het grote voordeel van ons alternatieve ontwerp is dat het de potentie heeft om ook in een later statium nog wijzigingen aan te brengen als dit nodig blijkt te zijn. Het starre ontwerp van Ebberink biedt deze speelruimte niet, daar alles opgepropt ligt op één hoogte.

Op 24 juni 2002 is het SPvE besproken in de deelraad, waar ook weer is ingesproken en het alternatieve plan is gepresenteerd. Het werd duidelijk dat het SPvE onvoldoende draagvlak had en wethouder Jelle Prins heeft het ingetrokken voordat het tot stemmen kwam. Hij heeft toegezegd serieus te laten onderzoeken of het alternatief van de bewoners mogelijk is en hoe een en ander uitgewerkt moet worden.

Na een paar weken werk kwam het "expertteam" met de resultaten te voorschijn. Tot grote verbazing van de bewoners niet met een gedegen onderzoek maar met een nieuwe visie.

Het bewonersplatform heeft veel kritiek op de resultaten van het expertteam. Niet alleen de gang van zaken, hoe kan een team onpartijdig zijn als het verkrijgen van een ontwerpopdracht afhankelijk is van hun oordeel, maar ook inhoudelijk. Tevens wordt betwijfeld of de oplossing voor het verkeer wel beter is als die van Ebberink.

De nieuwste visie van het "expertteam"
Dit maal wordt de rotonde van het Bernhardplein verkleind en het verkeer vanaf de Wibautstraat richting Gooiseweg er onderdoor geleidt. De enge voetgangerstunnel verdwijnt hierdoor en de fietsers en voetgangers kunnen nu veilig de snelweg oversteken.
In de nieuwe visie zijn de torens verdwenen, maar de ruimte knus dicht bebouwd met flats van minimaal zes hoog, gelegen binnen een vergrote tramlus. Het hoogteverschil wordt gehandhaafd en de tram naar boven verplaatst. De halte kan dan mooi gecombineerd worden met de comfortabele bushalte, een driehoekje op de helling, waar alle bussen stoppen.

Omdat het Renaultgebouw zo mooi is komt er aan de zuidkant van het station een tweede versie van. Ergens daartussen kan de buffer voor de bussen. Het plein wordt aangelegd met leuk uitzicht op het Renaultgebouw en het Bernhardplein, wat zonder al die bomen nog beter tot zijn recht komt. Hier kan men onder het genot van een drankje genieten van het langsrazende verkeer.
De dubbele T-as van Ebberink en de twee maal één oplossing voor het verkeer werden door het team van tafel geveegd. De verkeersprognose bleek ook volgens hen niet realistisch. (Riepen de bewoners dat niet al drie jaar lang?).
Gelukkig is de twee maal één oplossing in de visie van het expertteam geen probleem. Het tunneltje bij de Overzichtweg wordt gewoon afgesloten. Als het tunneltje uiteindelijk niet dicht mag is dat ook niet erg: de mensen zoeken wel een andere route als ze daar een paar keer in de file hebben gestaan.
Voor wie het wil lezen: advies expertteam.zip

De raad heeft op maandag 4 november in het Stadsdeelkantoor aan de Middenweg besloten dat er in het kader van dualistische beleidsvorming een interactief proces met bewoners en raadsleden moet plaatsvinden om zo tot een breed gedragen visie te komen. Daarna moet deze visie uitgewerkt worden in een of meerdere varianten waarbij de diverse mogelijkheden, alsmede de punten van Geerse, binnen het kader van de randvoorwoorden, kunnen worden meegenomen.
Het interactieve proces heeft plaatsgevonden in de maanden januari tot en met april. Er werd een onafhankelijke voorzitter aangetrokken, Mechtild Linssen. De ambtelijke ondersteuning kwam van projectleider Peter Jan Kannegieter en secretaris Wouter Stoeken. Ook de ontwerpers van het expertteam namen deel als ontwerpteam.
Het bewonersplatform heeft een vergoeding gekregen voor deskundige ondersteuning zodat Dhr Boudewijn Bach, stedenbouwkundige aan de TU Delft, als adviseur is aangetrokken.
Naast de raadsleden en het bewonersplatform namen ook vertegenwoordigers deel van vervoersbedrijven GVB, Connexion en Eurolines, van Vesteda en van belangenorganisaties als Rover, Fietsersbond, Kamer van Koophandel en de Ondernemersvereniging.
Na een kennismakingsbijeenkomst en een startbijeenkomst, waarin de spelregels zijn afgesproken, zijn de partijen vijf maal bijeengekomen. In de eerste drie bijeenkomsten zijn door middel van foto's en collages de wensen en ambities geinventariseerd om uiteindelijk te komen tot gemeenschappelijke uitgangspunten.

In de vierde bijeenkomst presenteerde het ontwerpteam de resultaten in een werkmaquette, die werd besproken (zie bijgaande door de heer B. Bach gemaakte foto's). De conclusies hiervan zijn samengebracht in een aantal uitgangspunten, hieronder kort samengevat, die Mechtild Linssen in de slotbijeenkomst presenteerde en weer werden doorgesproken.

Algemene uitgangspunten
Het moet voor iedereen aangenaam vertoeven zijn in het stationsgebied:
een hoogwaardige, korte en veilige overstap tussen de verschillende openbaar vervoersvormen
een levendig en intiem plein is gewenst, evenals speelruimte voor kinderen
verkeersveiligheid moet verbeteren, m.n. voor voetganger en fietser
nieuwe woningen en (deels)wijkgerichte voorzieningen kunnen de leefbaarheid en sociale veiligheid verbeteren
bestaande bomen dienen zoveel mogelijk te worden behouden

1. De rotonde Prins Bernhardplein
Het wijdlopige verkeersplein wordt aangepast tot een meer compacte rotonde ter verbetering van de oversteekbaarheid en de verkeersveiligheid. Dit kan alleen door een tunnelbak te maken voor het verkeer van de Wibautstraat naar de Gooiseweg. Het ruimtebeslag ten behoeve van auto's en asfalt wordt verminderd.

2. De Julianalaan
Op de plek van de huidige trambaan komt een verbindingsweg met een straatprofiel van 25 meter. Dit moet een route worden met veel groen, die loopt vanaf de rotonde tot aan de H. de Vrieslaan. Voordeuren en wijkvoorzieningen aan de straatzijde garanderen levendigheid en sociale veiligheid. Langs deze weg wordt niet geparkeerd en er komen geen in- of uitgangen van parkeergarages, daar deze de doorstroom te veel belemmeren. Er is een vrijliggende busbaan nodig.

3. Het nieuwe Julianaplein
Oostelijk van het station, in het verlengde van de Maliebaan, komt een intiem plein. Om het hoogteverschil naar het station te overbruggen kan gebruik worden gemaakt van een loopbrug, daarnaast dient aandacht aan de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers te worden besteed, door bijvoorbeeld een lift bij de entree van een gebouw. Rondom het plein kunnen voorzieningen worden geconcentreerd. Er dienen zoveel mogelijk woningentrees aan het plein te komen.

4. Het stationsplein
Aan de noordkant ontstaat een stedelijk, dynamisch plein richting Wibautas en Treublaan. Hier is ruimte voor grootstedelijke bebouwing. Tramlijn 12 krijgt een nieuwe keerlus met halte vlakbij de stationsingang. Hier zouden paviljoens kunnen komen met voorzieningen voor de reiziger en op de verdieping zelfs een dansclub. Belangrijke eis is dat deze voorzieningen ook in de avonduren zorgen voor levendigheid met het oog op de sociale veiligheid voor m.n. de onbewaakte fietsenstallingen en de loop richting Treublaan.

5. Het nieuwe busstation
Aan de zuidzijde van het station komt het busstation, alsmede taxistandplaatsen en gelegenheid voor halen en brengen. Naast een groot bouwvolume aan de zuidzijde is er plaats voor vier busplatforms en een beperkte bufferruimte.

6. Het groentje bij het Julianapark
Ten oosten van de Bertrand Russellstraat komt een groentje met speelvoorzieningen en ruimte voor een specifieke wijkvoorziening. De kruising Maliebaan-B. Russellstraat verdient aandacht.

7. Nieuwe Gebouwen
Er wordt gestreefd naar een optimale menging van wonen, werken en voorzieningen. De bouwhoogte mag geen ernstige hinder veroorzaken. Een harde gesloten gevelwand langs de H. de Vrieslaan moet worden voorkomen.

8. De routes
De nieuwe doorgaande route dient zodanig te worden gedimensioneerd dat er geen toename van autoverkeer mogelijk is, daar de maximale capaciteit in de tunnel bij de Overzichtsweg in de spits al zijn maximum heeft bereikt. Voetganger en fietser dienen aantrekkelijke en veilige routes te krijgen. Fietsroutes die onderdeel zijn van het hoofdnet moeten zoveel mogelijk als tweerichtingenpad worden uitgevoerd.

9. Fietsparkeren
Aan alle zijden van het station komen onbewaakte stallingen; een grote cluster aan de west- en noordzijde. De oversteekbaarheid van de Julianalaan is een belangrijk aandachtspunt. Er zal zoveel mogelijk rekening gehouden worden met de mogelijkheid van sociale controle.

10. Autoparkeren
Al het parkeren geschiedt ondergronds. De parkeerfunctie mag zich niet in de gevel manifesteren. De in- en uitgangen van de garages mogen niet leiden tot filevorming in de openbare ruimte en onveilige situaties.

Mislukte meisessies

Nadat in februari 2005 het stadsdeel iedereen verbaasde met een gezamenlijk knutsel van het expertteam, marktpartijen en ambtenaren hebben de bewoners verontwaardigd gereageerd op dit geheel nieuwe plan dat zou moeten uitmonden in een SP omgeving Amstelstation. Het ontwerp week volledig af van het SPvE en was op zeer ondemocratische wijze tot stand gekomen. Weg waren de zo hard bevochten onderdelen die de bewoners zo graag wilden en in het SPvE door iedereen nog ondersteund werden. Na een stukje in het Parool en enige opwinding in het stadsdeel verklaarde de nieuwe Wethouder Princen dat het nieuwe ontwerp de prullenbak in ging en dat het toch echt wel de bedoeling was dat de bewoners, zoals beloofd, betrokken zouden worden bij de ontwikkelingen in het gebied.
Een paar vertegenwoordigers van het bewonersplatform werden uitgenodigd om in mei in een viertal sessies met ambtenaren van het stadsdeel, de marktpartijen en het ontwerpteam tot een aanzet voor een Stedenbouwkundig Plan te komen. Als onderlegger diende het SPvE omgeving Amstelstation. Het was de bedoeling om hierna gezamenlijk een informatieavond voor de omwonenden te houden, waarin het nieuwe ontwerp gepresenteerd zou worden. Wat uit de sessies duidelijk is geworden is dat het aangenomen SPVE omgeving Amstelstation niet uitvoerbaar zou zijn.

Helaas zijn we niet toegekomen aan een compromisplan en ook van gezamenlijk naar buiten treden is geen sprake. De derde sessie was voor de deelnemende bewoners dermate onaangenaam en frustrerend, dat zij besloten te stoppen. Wel hebben de drie partijen apart nog een gesprek gehad met wethouder Princen. Zij betreurde de gang van zaken en is van mening dat het nemen van de beslissingen over aanpassingen van het SPvE niet bij de ambtenaren ligt, maar bij de raad. Het verslag van de onafhankelijke voorzitter zal dienen als slotdocument en aan de commissieleden worden voorgelegd.

In de eerste sessie zijn alle positieve en negatieve punten uit het aangenomen SPVE omgeving Amstelstation geïnventariseerd en besproken. Hieruit is onderstaande lijst voortgekomen waar iedereen mee heeft ingestemd.

In de tweede sessie zijn diverse nieuwe varianten door het ontwerpteam gepresenteerd en kort besproken. De conclusie was dat ieder ontwerp weer nieuwe problemen opwierp en iedereen daardoor de voorkeur had voor de SPvE–variant, zodat het ontwerpteam teruggestuurd werd naar de tekentafel met de opdracht om het SPvE uit te werken en daarbij rekening te houden met onderstaande lijst.

In de derde sessie zijn twee varianten van het SPvE gepresenteerd, beide met passerelle, waarvan één ieders voorkeur genoot vanwege de aanwezigheid van een bewonersplein. Hierna bleef de discussie hangen op de wens van de ambtenaren van het stadsdeel om de passerelle te schrappen. Ter ondersteuning hadden ze een simulatie waarmee ze trachten aan te tonen dat bewoners heel veilig kunnen oversteken met een zebrapad. Andere onderdelen zijn eigenlijk niet meer aan de orde gekomen. Het model met het bewonersplein is een eigen leven gaan leiden als “voorkeursmodel” en als zodanig gepresenteerd aan de commissie. Waarschijnlijk zal dit model worden uitgewerkt als Stedenbouwkundig Plan.

Groot nadeel van de beoogde uitvoering van de passerelle is dat deze nu wel royaal is uitgevoerd, maar 5,5 meter bovengronds komt te hangen i.v.m. een tramreservering die de ontwerpers eronder door willen laten lopen. Dit houdt in dat de passerelle, die toch bedoeld was om beide gebieden aaneen te smeden en goed en veilig toegankelijk te maken, nu alleen bereikbaar is met trappen of liften.
Het plein komt te liggen tussen de passerelle en de Maliebaan, maar is in tweeën gedeeld en hellend. Eén deel stijgt tot aan de nieuwe Julianalaan, het andere tot aan de passerelle. De nieuwe weg (Julianalaan) zal t.o.v. het SPvE 12 meter opschuiven richting station en breder worden. Het eraan liggende middengebouw wordt smaller, waardoor er meer bouwvolume gerealiseerd moet worden in het gebied grenzend aan Julianapark.
Tussen plein en Maliebaan is een “poort” bedacht met daarboven woningen, waardoor weinig overblijft van de zichtlijn Maliebaan-station.

In een bijeenkomst van het bewonersplatform hebben de vertegenwoordigers inmiddels verslag gedaan van de sessies en het resultaat. Ook is het zgn. "Voorkeurmodel" besproken en de aanwezigen gevraagd hun mening te geven. Deze was duidelijk: men zag niks in het Voorkeurmodel en begreep niet hoe de platformvertegenwoordigers in de sessies nog zover mee hadden kunnen gaan in de plannen. Besloten werd om in een brief aan de wethouder duidelijk te maken dat de bewoners geen trek hebben in deze ontwikkelingen en de medewerking opzeggen; deze brief is verzonden op 20 september. Op 10 oktober heeft de voorzitter ingesproken in de commissie Wonen en Werken.

GEZAMENLIJKE TOETSINGSCRITERIA uit de Sessies

Algemeen
- Functiemenging (woningen, werkwoningen, wijkvoorzieningen, winkels, (niet teveel) kantoren).
- Mooie en functionele openbare ruimte met veel groen.
- Sociale veiligheid (levendige plinten, loopstromen bundelen en koppelen aan verblijfsplekken).
- Verkeersveiligheid (koppelen autoverkeersstromen langs het station, veilige loop- en fietsroutes).
- Duidelijkheid en overzichtelijkheid (zowel voor OV als voor entrees, zichtlijnen).
- Financiële haalbaarheid

Te behouden elementen van het SPvE
- Een Julianaplein met veel voorzieningen in de plint, waar het ook ’s avonds aangenaam verblijven is.
- Een goede verkeersafwikkeling via één Julianalaan langs het station.
- Een veilige oversteekbaarheid van de Julianalaan voor iedereen.
- Een lommerrijke Julianalaan.
- Een heldere oplossing voor het openbaar vervoer (2 plaatsen aan weerszijden van het station).
- Een goede overbrugging van het hoogteverschil (mooi, veilig en geleidelijk voor langzaam verkeer).
- Uitbreidingsmogelijkheden voor het PWCgebouw.
- Ondergronds parkeren.

Te verbeteren elementen van het SPvE
- De hoeveelheid groen; het aantal bomen dat gehandhaafd kan blijven.
- De parkeeroplossingen (onder meer de Bertrand Russellstraat als ingang van de parkeergarage).
- De basisschool in het groentje (onvoldoende speelruimte)
- De onduidelijkheid over het winkelprogramma.
- De benutting van het hoogteverschil .
- De sociale veiligheid van de passerelle.
- Het middengebouw (belemmert het zicht op het station, twijfels bij de bruikbaarheid).
- Het ontbreken van zichtlijnen richting Amsteldorp, Julianapark en Hugo de Vrieslaan.
- De oplossing voor kiss and ride bij het busstation.
- De ontsluiting van het busstation (beter dichter bij het spoortalud).

© 2002  buurtbeheerjulianapark